Yatay Geçiş Rehberi: Kurum İçi, Kurumlar Arası ve Ek Madde 1 (2026)

Yatay geçişin dayanağı Resmi Gazete'de 24 Nisan 2010 tarihinde yayımlanan 'Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'tir. Yönetmelik o tarihten bu yana çeşitli kez değişmiş olsa da temel yapısı korunmaktadır.

Yönetmelik üç ana yatay geçiş yolu tanır: aynı üniversite içinde farklı bölüme geçiş (kurum içi yatay geçiş), farklı bir üniversiteye geçiş (kurumlar arası yatay geçiş) ve merkezi yerleştirme puanı ile yapılan geçiş (Ek Madde 1). Her birinin koşulları ayrı düzenlenmiştir.

28 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik yatay geçişin çerçevesini birkaç noktada güncelledi. Kurallar her başvuru türü için aynı düzeyde geçerli olmasa da güncel başvurularda çoğunlukla devreye giriyor; sizin durumunuza nasıl uygulandığını hedef üniversitenin duyurusu netleştirir.

Kurum içi yatay geçişte yönetmelik sayısal bir alt sınır vermez; uygulanacak GANO eşiğini üniversite senatosu belirler. Üniversitelerin önemli kısmı 4 üzerinden 2,80 veya 3,00 üzeri ortalamayı şart koşar. Bunun yanı sıra başvurduğunuz programın taban puanına ilişkin koşullar ve kontenjan ayrıca aranır.

Kurumlar arası yatay geçişte ise GANO için yönetmelikte yaklaşık 100 üzerinden 60 (yaklaşık 4 üzerinden 2,29) seviyesinde bir alt sınır geçer. Bunun alternatifi olarak öğrencinin puan türü taban puanını geçmesi de değerlendirilir.

Her iki yolda da geçiş yapılabilecek yarıyıllar sınırlıdır: yönetmelik hazırlık sınıfında, önlisans programlarında ilk ve son yarıyılda, lisans programlarında ise ilk iki ve son iki yarıyılda yatay geçişi düzenlemez.

Yönetmeliğin Ek Madde 1 düzenlemesi farklı bir mantıkla işler: GANO şartı aranmaz, başarı durumu da temel kriter değildir. Öğrencinin üniversiteye yerleştirildiği yıl ilgili puan türünden aldığı puanın, geçmek istediği programın aynı yıldaki taban puanına eşit veya daha yüksek olması yeterlidir.

Ek Madde 1 hakkı bir defaya mahsus kullanılır; ancak öğrencinin daha sonra eski programına dönüşüne ilişkin düzenleme yönetmelikte mevcuttur. Bu yola başvurmayı düşünüyorsanız geri dönüş şartlarını ve mevcut programınızdan tamamen ayrılmanın etkilerini başvuru öncesi öğrenci işlerinize teyit ettirmenizi öneririz.

Ek Madde 1 başvuru takvimi her yıl YÖK ve üniversiteler tarafından ilan edilir; güz ve bahar dönemleri için ayrı pencereler bulunur. Aynı dönemde birden fazla programa başvuru hakkınızı kullanmamaya dikkat edin; sonradan tercih değiştirmek bu düzenlemede mümkün değildir.

Yatay geçişte boş kontenjan bulunması temel şarttır. Her programın ÖSYS/YKS kontenjanının belirli bir oranı kadar yatay geçiş kontenjanı açılır; pratikte kurum içi ve kurumlar arası kontenjan toplamı ana programın kontenjanının yüzde on beşini aşmaz.

Bunun yanı sıra bazı programlar (örneğin tıp, hukuk, mühendislik gibi puan türü farklı kümeler veya özel yetenek programları) için ek şartlar getirilebilir. Hedef programın puan türü farklıysa, başvurduğunuz yıl puan türü dönüşüm tablosu üzerinden değerlendirme yapılması gerekebilir.

Yatay geçiş başvurularında öğrenci işleri biriminin istediği belgeleri eksiksiz ve onaylı şekilde sunmak başvurunun kabul edilmesinin önündeki en sık engeli ortadan kaldırır. Belgelerin sırası genelde şu şekildedir: onaylı transkript, disiplin cezası bulunmadığına dair belge, YKS sonuç belgesi (Ek Madde 1 için), ders içerikleri ve AKTS/kredi cetveli, varsa hazırlık başarı belgesi ve nüfus cüzdanı fotokopisi.

Dilekçenizde hangi yola başvurduğunuzu açıkça belirtmek değerlendirmeyi kolaylaştırır. 'Yatay geçiş yapmak istiyorum' yerine 'Ek Madde 1 kapsamında merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş başvurusu yapıyorum' gibi spesifik ifade kullanmak başvurunun doğru kapsamda işlem görmesini sağlar.

Dilekçenin hitabı hedef üniversitenin ilgili fakülte dekanlığı veya yüksekokul müdürlüğüne yapılır; karar mercii ilgili birimin yönetim kuruludur. Rektörlüğe yazılan başvurular doğru birime yönlendirilse de işlem süresini uzatır; doğrudan dekanlığa/müdürlüğe yazmak vakit kazandırır.

Aynı üniversitede başka bir bölüme geçmek isteyen öğrenciler dilekçelerinde sıklıkla 'bölüm değişikliği' ifadesini kullanır. Yönetmelik açısından bu talep, kurum içi yatay geçiş kapsamında değerlendirilir; bağımsız bir prosedür değildir. Bu nedenle dilekçeyi yatay geçiş başvurusu olarak şekillendirip ilgili yönetmelik atfını yapmak isabetli olur.