Anlaşmalı Boşanmada Velayet Nasıl Belirlenir?

Velayet, çocuğun yalnız nerede kalacağını değil eğitim, sağlık, bakım ve temsil sorumluluğunu da kapsar. Protokolde diğer ebeveyni çocuğun hayatından çıkaran veya gündelik iletişimi gereksiz yere zorlaştıran bir dil kullanmak, çocuğun üstün yararı denetiminde sorun yaratabilir.

Hayır. TMK m. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda düzenleme yapılır; hâkim bu düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Gerekli gördüğü değişiklikler taraflarca kabul edilirse anlaşmalı boşanma kararı verilebilir.

Çocuk bakımından denetimin ölçüsü ebeveynlerin rahatlığı değil, çocuğun üstün yararıdır. Okul düzenini bozan, teslim saatleri uygulanamayan veya çocuğun diğer ebeveynle bağını gereksiz biçimde sınırlayan hükümler yeniden ele alınabilir.

Kanunda bütün dosyalar için geçerli sabit bir 'sekiz yaş' sınırı yoktur. Çocuğun yaşı, olgunluğu ve kendisini serbestçe ifade edebilme kapasitesi dikkate alınır. Görüşün alınması, kararı çocuğun vermesi anlamına gelmez; mahkeme güvenlik, bakım düzeni ve diğer delillerle birlikte değerlendirme yapar.

Çocuğa hangi ebeveyni seçtiğini tekrar tekrar sormak veya ezberletilmiş cümleler kurdurmak çocuğu uyuşmazlığın içine çeker. Görüş alınacaksa bu süreç uzman desteğiyle ve yönlendirmeden uzak yürütülmelidir.

Boşanma sonrasında ortak velayet, mevzuatta ayrıntılı bir usul rejimiyle düzenlenmiş değildir; buna rağmen uluslararası sözleşme hükümleri ve yargı uygulaması çerçevesinde somut olayda mümkün kabul edilebilmektedir. Tarafların açık iradesi tek başına yeterli değildir. İş birliği kapasitesi, yaşam yerleri, karar alma biçimi ve çocuğun günlük düzeni değerlendirilir.

Ortak velayet düşünülüyorsa çocuğun kimin yanında sürekli yaşayacağı, okul ve sağlık işlemlerinin nasıl yürütüleceği, masrafların paylaşımı ve anlaşmazlık anında izlenecek yol belirsiz bırakılmamalıdır. Sürekli çatışma bulunan bir ilişkide yalnız 'ortak velayet istiyoruz' yazmak uygulanabilir bir plan oluşturmaz.

'Müşterek çocuk Deniz'in velayeti anne Ayşe Kaya'ya bırakılacaktır. Çocuğun okul, sağlık ve gelişimine ilişkin önemli bilgiler taraflarca gecikmeksizin paylaşılacaktır. Anne, okul ve sağlık kuruluşlarından gelen resmî bildirimleri babaya aynı gün iletecek; baba da kişisel ilişki sırasında ortaya çıkan önemli sağlık ve eğitim durumlarını anneye bildirecektir. Baba ile çocuk arasındaki kişisel ilişki aşağıdaki takvime göre yürütülecektir.'

Bu madde, görüş takvimi ve iştirak nafakası hükümleriyle birlikte okunmalıdır. Bir maddede verilen yetki veya tarih diğer maddede çelişmemelidir.

Mahkeme gerekli görürse uzmanlar ebeveyn ve çocukla görüşebilir, yaşam koşullarını inceleyebilir ve sosyal inceleme raporu hazırlayabilir. Adalet Bakanlığının açıklamalarında bu raporların çocuğun görüşü, ebeveyn koşulları ve kişisel ilişki düzenine ilişkin değerlendirmeler içerebildiği belirtilir. Rapor önemli bir araçtır fakat hâkimi otomatik olarak bağlayan tek delil değildir.

Anlaşmalı Boşanma şablonu çocuk bilgisi, velayet, iştirak nafakası ve kişisel ilişki takvimini ayrı sorularla toplar. Yalnızca 'çocuk annede kalacak' yazmak yerine teslim saatleri, tatiller ve nafaka koşullarını kendi alanlarında belirtin. Uygulama ortak velayetin uygunluğunu değerlendirmez; verdiğiniz anlaşmayı metne dönüştürür ve son hukuki kontrol size aittir.