İş Hukuku6 dk okuma•G: 20 Kasım 2026

İşyeri Savunma İsterse Ne Yapmalı? Süre, Tutanak ve Sonrası

Savunma istem yazısı, işverenin bir olay hakkında karar vermeden önce sizin anlatımınızı istediği aşamadır. Bu yazı geldiğinde işten çıkarıldığınız anlamına gelmez; ama verdiğiniz cevap dosyaya girer ve ileride bir fesih ya da dava olursa ilk okunan belgelerden biri olur. Aşağıdaki adımlar 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi, iş sözleşmesiyle çalışan işçiler içindir. Devlet memurlarının ve öğrencilerin disiplin süreçleri ayrı kanun ve yönetmeliklere bağlıdır.

Kısa cevap

İşverenin iddiası, olay tarihi ve verilen süre birlikte incelenir; yazılı cevap verilecekse metin bilinen olgulara ve mevcut belgelere dayanır. Kanunda savunma için gün sayısı yoktur; işverenin makul bir süre tanıması gerekir. Savunma vermemek ise işverenin savunma alma yükümlülüğünü yerine getirdiği şeklinde değerlendirilebilir. İş güvencesi kapsamındaki işçi için işe iade talebiyle arabulucuya başvuru süresi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır (İş Kanunu m. 18, 20); başlangıç ve hesap bildirim kayıtlarından kontrol edilir. Savunmanızı Dilekçe Bot'un İşyeri Savunma Yazısı şablonunda tutumunuzu ve olayın sizin anlatımınızı girerek hazırlayabilirsiniz.

Önemli: Başvuru süreleri ve avukata danışma

Bu yazı genel bilgi verir. Suç isnadı, iş kazası, istifa/ikale/ibra belgesi veya fesih bildirimi varsa, savunma ve başvuru seçeneklerinin bir avukatla değerlendirilmesi önerilir; sürelerin başlangıcı ve hesabı dosyadaki kayıtlara göre kontrol edilir.

Telefondan Daha Hızlı Yazın

Word dosyasıyla, hizalamayla uğraşmayın. Dilekçe Bot soruları sorsun, siz cevaplayın. PDF'iniz anında hazır olsun.

  • Otomatik resmi format
  • Hukuki standartlara uygun şablonlar
  • Genel dilekçe ve Schengen mektubunu 23 dilde yazın veya çevirin
  • Resmi PDF çıktısı
Uygulamayı İndir

Önce yazıyı okuyun: ne, ne zaman, ne kadar süre?

Savunmanın nasıl yazılacağına geçmeden önce yazının size ne söylediğini netleştirin. İş Kanunu m. 19/2, savunmanın "hakkındaki iddialara karşı" alınmasından söz eder; neye karşı savunma yapacağınızı bilmeniz bu yüzden önemlidir.

  • Size yüklenen davranış veya eksiklik tam olarak ne?
  • Olayın tarihi, saati ve yeri yazıyor mu?
  • Dayanak gösterilen bir tutanak, şikâyet veya kayıt var mı?
  • İhlal edildiği söylenen kural, talimat veya hedef hangisi?
  • Savunma için ne kadar süre verilmiş ve yazı size hangi gün teslim edilmiş?

Yazıda olayın tarihi, yeri veya dayanağı yoksa bu eksiklik savunmada belirtilebilir; bu bilgiler sonradan bildirilirse ek savunma hakkının saklı tutulduğu da yazılabilir.

Savunma süresi kaç gün?

İş Kanunu'nda işçinin savunma vermesi için bir gün sayısı yoktur. Süreyi işveren yazıda belirtir; toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya işyeri disiplin yönetmeliği ayrıca bir süre öngörmüş olabilir.

Yargıtay bu konuda "makul süre" ölçüsüne bakar. Savunmanın aynı gün birkaç saat içinde istendiği bir dosyada süre makul bulunmamış ve fesih bu nedenle geçersiz sayılmıştır. Buna karşılık 24 saat süre verilen ve işçinin hiç savunma vermediği başka bir dosyada fesih geçerli kabul edilmiştir. Yani süre tek başına sonucu belirlemez; olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Yetersiz olduğu düşünülen süreye ilişkin itiraz ve ek açıklama talebi yazılı olarak belirtilebilir; ek süre verildiği varsayılmamalıdır. Yargıtay, makul süre verilmediği itirazının işçi tarafından ileri sürülmesini arayan kararlar vermiştir.

Savunma vermezseniz ne olur?

Savunma vermek kanunda zorunlu tutulmuş bir işlem değildir. Ancak işveren savunmanızı usulüne uygun ve makul bir süreyle istediyse, cevap vermemeniz işverenin savunma alma yükümlülüğünü yerine getirdiği şeklinde değerlendirilebilir. Bu durumda m. 19/2'ye dayanarak "savunmam alınmadı" demek zorlaşır.

Yargıtay'ın incelediği bazı dosyalarda savunma vermekten kaçınma, asıl eylemle birlikte işçinin aleyhine yorumlanmıştır. Bir başka dosyada bilirkişi, işçinin savunma vermeyerek performans verilerini tartışma fırsatını kullanmadığını not etmiştir. Cevap verilmemesi, işverence tanınan savunma imkânının kullanılmaması olarak değerlendirilebilir.

Savunmada yazdıklarınız aleyhinize kullanılabilir mi?

Evet, kullanılabilir. Savunmada kabul ettiğiniz olgular ileride işverenin dayandığı delillerden biri olabilir. Yargıtay'ın incelediği bir devamsızlık dosyasında, işçinin el yazısıyla verdiği savunmada ailevi sebeplerle işe gelemediğini ve elinde belge olmadığını yazması devamsızlığın kabulü olarak değerlendirilmiştir. Başka bir dosyada ise işçinin savunmasındaki üstü kapalı kabul aleyhine sonuç doğurmuştur.

Bu, savunmada hiçbir şeyi kabul etmemeniz gerektiği anlamına gelmez. Doğru bir olguyu inkâr etmek, ileride tanık veya kayıtla çürütülürse güvenilirliğinizi zedeler. Önemli olan neyi kabul ettiğinizi bilerek yazmaktır.

  • Doğru olmayan bir olguyu kabul etmeyin; "olabilir", "hatırlamıyorum ama yapmışımdır" gibi belirsiz ifadeler kullanmayın.
  • Doğru olan olguları inkâr etmeyin.
  • Olayı kabul etmek ile kasıt, hakaret veya mazeretsizlik gibi nitelendirmeleri kabul etmek arasındaki farkı metinde açıkça yazın.
  • Mazeretinizi belgeleyin. Belge henüz elinizde değilse ve gerçekten alıp sunacaksanız hangi belge olduğunu ve sunacağınızı yazın; olmayan bir belgeyi vaat etmeyin.
  • İşvereni veya iş arkadaşlarınızı kanıtsız suçlamayın. İşveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnatta bulunmak kanunda ayrı bir haklı fesih sebebidir (m. 25/II-b); iş arkadaşına yönelik suçlama da ayrı bir iddiaya dönüşebilir.

Tutanak imzalatılmak istenirse

Savunma istemeden önce ya da onunla birlikte size bir tutanak gösterilebilir. İş Kanunu'nda işçinin hakkında tutulan tutanağı imzalamasını zorunlu kılan bir hüküm yoktur. Uygulamada imzalamamanın tutanağı tek başına geçersiz kılmadığı kabul edilir; düzenleyenler imzadan kaçındığınızı tutanağa yazabilir.

İçeriğe katılınmıyorsa bu husus imza yanında belirtilebilir; şerh ile ayrıntılı savunma farklı belgelerdir. Uyuşmazlık mahkemeye giderse tutanağı imzalayanlar tanık olarak dinlenebilir; usulüne uygun tutulmayan veya gerçeğe aykırılığı belli olan tutanaklara itibar edilmediği kararlar vardır.

İşyerinde disiplin kurulu veya toplu iş sözleşmesi varsa

Toplu iş sözleşmesi savunma süresi, sendika temsilcisinin katılımı veya fesihten önce disiplin kurulu kararı gibi ek usuller öngörebilir. Yargıtay uygulamasına göre toplu iş sözleşmesinde disiplin kurulu kararı öngörüldüğü hâlde kurul kararı alınmadan yapılan fesih haksız sayılır; ancak bu durum, eylem geçerli neden niteliğindeyse geçerli nedeni ortadan kaldırmaz. Bu ayrım kıdem ve ihbar tazminatı ile işe iade taleplerini farklı etkileyebilir.

Aynı davranış için daha önce uyarı, ihtar veya ücret kesme cezası aldıysanız bunu savunmanızda tarihiyle belirtin. Yargıtay, disiplin cezası verildikten sonra aynı davranışın fesih sebebi yapılmasını "bir eyleme iki ceza uygulanamaz" ilkesine aykırı bulmuştur.

Dikkat

Toplu iş sözleşmesine tabiyseniz sözleşmedeki disiplin hükümlerini okuyun ve sendika temsilcinizle görüşün; usul hakları sözleşmenin metnine göre değişir.

İşverenin süreleri: altı iş günü ve bir yıl

İş Kanunu m. 26'ya göre işveren, m. 25/II'deki ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanan derhal fesih yetkisini, olayı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanmalıdır. İşçinin olayda maddi çıkar sağladığı hâllerde bir yıllık süre uygulanmaz.

İşveren tüzel kişiyse altı iş günü, feshe yetkili kişi veya kurulun olayı öğrendiği günden başlar. Disiplin kurulunun varlığı bu süreyi sınırsız uzatmaz: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2026 tarihli bir kararında, araştırma gerektirmeyen bir olayda savunmadan sonra makul bir gerekçe olmadan yaklaşık üç ay beklenmesini süre aşımı saymıştır. Bu süreler geçerli nedenle yapılan feshe uygulanmaz; orada işverenin feshi makul bir süre içinde yapması beklenir.

Savunmanızda olayın tarihini ve işverenin olayı ne zaman öğrendiğini biliyorsanız kayda geçirmek ileride işe yarayabilir. Sürenin dolup dolmadığı ise olaya özgü bir hesaptır.

Savunmadan sonra neler olabilir?

İşveren savunmanızı yeterli bulup dosyayı kapatabilir, uyarı veya ihtar verebilir, ücret kesme cezası uygulayabilir ya da sözleşmeyi feshedebilir. Uyarı ve ihtar için kanunda ayrı bir usul yoktur; toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya disiplin yönetmeliği belirler.

Ücret kesme cezası ise ancak toplu iş sözleşmesinde veya iş sözleşmesinde gösterilen sebeplerle verilebilir. Kesinti işçiye derhal ve sebepleriyle bildirilmeli, bir ayda iki gündeliği (parça başı veya iş miktarına göre ücrette iki günlük kazancı) aşmamalıdır (m. 38).

Fesih bildirimi gelirse: bir ay içinde arabulucu

Fesih bildirimi yazılı olmalı ve fesih sebebi açık ve kesin biçimde belirtilmelidir (m. 19/1). İşveren, işe iade davasında bildirimde yazdığı sebeple bağlıdır; sonradan başka bir sebebe dayanamaz. Bildirimi teslim aldığınız tarihi not edin ve bir örneğini saklayın.

İş güvencesi kapsamındaysanız (en az 30 işçi çalıştıran işyeri, en az altı aylık kıdem, belirsiz süreli sözleşme; m. 18), fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmanız gerekir. Arabuluculukta anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir (m. 20). Arabulucuya başvuru, işe iade ve işçilik alacağı davalarında dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m. 3).

İş güvencesi şartlarını taşımıyorsanız işe iade yolu kapalıdır; ancak kıdem ve ihbar tazminatı, ücret veya izin alacağı gibi talepler için de dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir.

Ne zaman bir avukata veya sendikaya danışmalısınız?

Tek seferlik geç kalma, telefon kullanımı veya küçük bir müşteri şikâyeti gibi durumlarda savunmayı çoğu zaman kendiniz yazabilirsiniz. Aşağıdaki durumlarda ise göndermeden önce destek almak yerinde olur.

  • İddia suç niteliği taşıyorsa (hırsızlık, zimmet, taciz, darp, sahtecilik); savunmanız ceza dosyasında da kullanılabilir.
  • Toplu iş sözleşmesinde disiplin kurulu, özel savunma süresi veya temsilci katılımı öngörülmüşse.
  • Savunma istenmesinin gerçek sebebinin hamilelik, sendika üyeliği veya işverene yaptığınız bir şikâyet olduğunu düşünüyorsanız.
  • Savunma yerine size istifa, ikale veya ibra belgesi imzalatılmak isteniyorsa.
  • Olay bir iş kazası veya ciddi bir iş güvenliği olayıysa.
  • Fesih bildirimi zaten tebliğ edildiyse; iş güvencesi kapsamındaki işçi için işe iade talebinde bir aylık arabuluculuk süresi işler.
Dilekçe Bot Editörlüğü

Dilekçe Bot Editörlüğü

Yasal Yazışma ve Mevzuat Takip Birimi

Dilekçe Bot Editörlüğü, güncel mevzuat standartlarını ve resmi yazışma kurallarını takip ederek kullanıcılara en doğru dilekçe taslaklarını sunmak için içerik üretmektedir.

Resmî kaynaklar

Kaynaklar son kontrol: 20 Kasım 2026

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; güncel mevzuat ve somut olayınız bakımından farklılık gösterebilir, hukuki tavsiye veya avukat görüşü yerine geçmez. Somut durumunuz için mutlaka bir avukata ya da yetkili hukuk uzmanına danışın.